System operacyjny

Kategoria: Software. Data opublikowania: środa, 30 Grudzień 2009

System operacyjny wywodzi się języka angielskiego od zwrotu OS, czyli Operating System. Poprzez system operacyjny rozumiemy oprogramowanie, które ma za zadanie sterowanie komputerem, poprzez stworzenie mu środowiska do uruchomienia sprzętu, jednocześnie do zdolności użytkownika do kontrolowania zadań. Do najważniejszych celów systemu operacyjnego zalicza się: planowanie czasu poświęcanego przez procesor na wykonywanie zadań, kontrola pamięci operacyjnego dla poszczególnych zadań, zapewnienie mechanizmów, służących do synchronizacji zadań, obsługę sprzętu oraz zapewnienie równoległego dostępu do sprzętu. Nowoczesne systemu operacyjne często są wyposażone w zadania dodatkowe, jak między innymi; ustalanie oraz obsługa połączeń sieciowych czy zarządzanie określonymi plikami. Bardzo ważnym osiągnięciem w dziedzinie systemów operacyjnych było zbudowanie środowiska graficznego, które bardzo mocno ułatwiło użytkownikom korzystanie z komputerów. Mianem oprogramowanie bardzo często określa się systemu operacyjne, które dostarczane są przez sklep podczas zakupu maszyny. Niekiedy odnosi się ten zwrot do samego jądra systemu, a czasami do programu rozruchowego. Jednym z najważniejszych elementów systemu operacyjnego jest jego interfejs, który pozwala użytkownikowi na wykonywanie poszczególnych zadań i operacji. Między innymi musi on zapewnić metody, które są zdolne uruchomić zadanie lub je zaniechać. Zwykle w systemie operacyjnym za takie zadania odpowiada API, czyli Application Programming Interface. Programista, który korzysta z takich zadań, zwykle ma na celu zwiększenie wydajności systemu poprzez polepszenie komunikacji danych z plików dyskowych. Interfejs, z jakim obecnie mamy najwięcej do czynienia to interfejs użytkownika. To właśnie on odpowiada za bezpośrednią komunikację użytkownika z komputerem. Jedną z metod komunikacji jest między innymi bezpieczne wyłączanie sprzętu. Różnice pomiędzy tymi dwoma rodzajami interfejsów polegają na tym, że interfejs API jest niezbędny w systemie, natomiast interfejs użytkownika jest jedynie wygodnym dodatkiem. Aby zapewnić systemowi operacyjnemu niezawodność pracy oraz efektywność wykonywanych zadań należy wyposażyć go w mechanizmy zarządzania oraz ochrony pamięci. Aby system był w stanie dobrze podzielić zadania dla procesora, oraz przypisać im odpowiedni czas musi on odpowiednio współpracować z pamięcią. Zapewnienie technicznej ochrony procesorowi odbywa się poprzez podział pamięci na segmenty oraz strony. Wywoływanie zadań poprzez użytkownika odzwierciedlane jest poprzez rejestry CPU, oraz rejestry kontrolne podzespołu, który jest odpowiedzialny za zarządzanie pamięcią. Kontrola ta uniemożliwia awarię zadania jak również próbę błędnego wpisania go do pamięci. Dzięki temu uzyskano również ochronę wszelkich plików, których system wymaga do poprawnego działania. Aktywność danego systemu operacyjnego, jak również jego komponentów (sterowniki) zachodzi w trybie kernel, w którym ochrona pamięci jest mocno ograniczona.

Pulpit

Kategoria: Software. Data opublikowania: niedziela, 22 Listopad 2009

Pulpit jako pojęcie wywodzi się z języka angielskiego od słowa descop. Jest to obszar roboczy charakterystyczny dla systemów operacyjnych. Odnoszą się one do powłok graficznych, inaczej mówiąc do interfejsu GUI, które realizowane są na bazie okien. Najbardziej znanymi systemami operacyjnymi tego typu są oczywiście: Linux (z powłokami KDE oraz GNOME), Microsoft Windows oraz Mac OS. Tak jak wspomniano na początku pulpit to środowisko robocze, na które składa się kilka czynników jak przede wszystkim ikony. Ikony są to skróty lub odsyłacze, które odnoszą się do głównych elementów w interfejsie użytkownika, jak również do poszczególnych aplikacji, które składają się na cały system operacyjny. Nowoczesne pulpity dają użytkownikowi możliwość dowolnego definiowania własnych skrótów, dzięki tworzeniu katalogów i podkatalogów, w który rozlokowane są poszczególne pliki. System plików jest niezwykle skomplikowany, a dzięki pulpitowi możemy zobrazować określone katalogi, pozostające w profilu użytkownika, dzięki czemu możemy znacznie zmieniać jego strukturę. Na pulpit oprócz skrótów, ikon i folderów składają się również takie elementy jak: pasek szybkiego uruchamiania oraz pasek zadań, w platformie Windows dodatkowo umieszczono przycisk START, który odgrywa rolę paska nawigacyjnego. Przycisk ten prowadzi do menu okienkowego, zawierającego poszczególne odnośniki do narzędzi oraz aplikacji, który w znacznym stopniu ułatwia nawigację oraz poruszanie się po systemie. Pulpit w bardzo szybkim czasie zyskał nową funkcję. Oprócz standardowej funkcji użytkowej stał się on ozdobą komputera. Uzyskano to poprzez zdolność dowolnego modyfikowania wyglądu (zmiana ikon, tła, tapety, zmiana wielkości liter czy rozdzielczości ekranu). W większości systemów operacyjnych, w których występuje pulpit, można zauważyć powtarzalność wyglądu oraz użyteczności. Historia powstawania pulpitu była dość ciekawa, a zapoczątkował ją Ivan Sutherland w roku 1963, poprzez wyprodukowanie programu Sketchpad. Dawał on możliwość sterowania elementami na ekranie monitora. Pięć lat później w roku 1968 udało się przystosować pierwszy interfejs do współpracy z myszką. W roku 1973 powstał pierwszy zaawansowany interfejs graficzny o nazwie Xerox Star. W roku 1983 firma Apple wyprodukowała komputer Lisa, który szeroko wykorzystywał pomysły Xeroxa, jednak był o wiele bardziej użyteczny i przystępny dla użytkownika. Przełomem był rok 1984, kiedy to firma Apple zaprezentowała komputer Macintosh, który charakteryzował się przyjaznym interfejsem graficznym. Po roku 1985 rozpoczęła się dominacja systemów Windows, która zauważalna jest do dnia dzisiejszego. Od chwili wprowadzenia na rynek systemów operacyjnych, Windows praca na interfejsami GUI jest coraz bardziej dynamiczna. Praca odbywa się na wszystkich platformach, która ma na celu udoskonalenie komunikacji użytkownika z komputerem. Największą ewolucję przeżył jednak Windows w porównaniu do innych systemów, ponieważ od nakładki graficznej z roku 1995 dotarł on do złożonego systemu operacyjnego.

Mac OS

Kategoria: Software. Data opublikowania: wtorek, 27 Październik 2009

Mac OS jest to system operacyjny, na którym pracują komputery Macintosh. Nazewnictwo systemów operacyjnych nieco uległo zmianie po wydaniu wersji 10.0, a mianowicie Mac OS X, po której starsze wersje są nazywane mianem Mac OS Classic. Pierwowzór systemu zaprezentowano w roku 1984 podczas wprowadzenia na rynek modelu komputera Macintosh. Reklama oprogramowania odbywała się dzięki klipowi związanemu z literaturą Georga Orwella. System ten zapewniał użytkownikowi takie standardy jak: interfejs graficzny w postaci okien, kursor myszy, rozwijanie menu, kosz. Uznaje się go jako podstawę do budowy nowoczesnych systemów operacyjnych. Sukces firmy Apple zachęcił do wzmożonej pracy w tym kierunku ogromne korporacje jak chociażby Microsoft. Firma Apple starała się opatentować taki wygląd systemu operacyjnego, co spowodowało długoletnie walki o własność projektu. Pierwsze modele Mac OS pracowały z systemami opartymi na procesorach Motoroli (seria 680×0), a w latach późniejszych z serii PowerPC. Po roku 1983 Mac OS został również zintegrowany z platformą IA32. Okazało się, że to była doskonała decyzja, ponieważ zaczął on pracować szybciej oraz wydajniej niż do tej pory. Warto dodać, że firma Apple zaprzestała tych eksperymentów, ponieważ mogłoby to oznaczać zmniejszenie zapotrzebowania na jej własne produkty. Największą zaletą Mac OS był jego interfejs graficzny, który był bardzo wygodny w charakterze intuicyjnym, jednak system ten posiadał bardzo wiele problemów, między innymi: brak wielozadaniowości, ograniczona bezpieczna pamięć. Problemy te stanowiły wieloletnie powody do badań systemu operacyjnego firmy Apple, który zbudowany był na kodzie Mac OS. Długoletnie prace jednak nie dały zbyt zadowalających efektów, w czego konsekwencji nie udało się nigdy dokończyć projektów Rhapsody i Copland. Projekty te miały na celu połączenie jądra uniksowego z interfejsem pochodzenia macinthoshowego użytkownika. Kilka lat później nastąpiła fuzja firmy Apple i NeXT, dzięki czemu rozpoczęły się prace nad nowoczesnym systemem operacyjnym. Ich podwalinami były osiągnięcia z projektu NextStep oraz Rhapsody. Pierwszy z nich, czyli NextStep był szczytowym osiągnięciem wchłoniętej firmy NeXT. Po mimo badań nad nowoczesnymi systemami operacyjnymi korporacja Apple w dalszym ciągu starała się dopracować Mac OS, co miało zabezpieczyć ją przed utratą pozycji na rynku komputerowym. Ostatnia wersja Mac OS jaką wypuszczono na rynek nosi oznaczenie 9.2.2. W roku 2000 pojawiła się również wersja Mac OS X, którą zbudowano na podstawie całkiem nowych rozwiązań technologicznych oraz systemowych. Warto również zwrócić uwagę na ogromne różnice w interfejsie graficznym. Zmiany te spowodowały dość duże zainteresowanie grona użytkowników, aczkolwiek należy dodać, że zmieniły one charakter tego systemu w sposób diametralny. Mac OS jest jednak systemem operacyjnym słabo popularnym na Europejskim rynku komputerowym.

MS-DOS

Kategoria: Software. Data opublikowania: czwartek, 15 Październik 2009

MS-DOS jest skrótem wywodzącym się z języka angielskiego od słów Microsoft Disk Operating System. Zwrot ten odnosi się do systemu operacyjnego wyprodukowanego przez firmę Microsoft. MS-DOS został napisany na podstawie zakupionego kodu systemu, QDOS czyli uick and Dirty Operating System. Był to kod źródłowy stworzony przez Seattle Computers, warto dodać, że system te nie był zbyt zaawansowany, spisany bardzo szybko i na brudno. Ta wersja systemu DOS swoje główne przeznaczenie miała w komputerach IBM-PC. Idea systemu MS-DOS to środowisko tekstowe, a graficzna postać ma wyłącznie postać nakładki DOS Shell. Rozwiązania Microsoftu były jednak mało popularne, oraz bardzo szybko ustąpiły miejsca aplikacji Norton Commander, który powstał poza wpływami Microsoftu. Pierwsza wersja miała postać dosowego menedżera, który wykorzystywał semigrafikę środowiska tekstowego w systemie DOS. Jako środowisko graficzne wykorzystywane były również inne programy (XTree czy 1dir). Po mimo nowoczesności oraz coraz bardziej zaawansowanej strony programistycznej systemy Windows zawsze startują z poziomu DOS, oraz są z nim zgodne w dół. Obecnie firma Microsoft oficjalnie oświadczyła, że zaprzestała rozwijania MS-DOS jako systemu operacyjnego. Ostatnią wersją jest MS-DOS 6.22. spotykany pod oznaczeniami 7, 7.1 oraz 8.0. Są to systemy, na których budowano platformy takie jak: Windows Millenium oraz Windows 9x.Oczywiście ta wersja DOS jest integralną częścią systemów operacyjnych, a co za tym idzie nie ma jej w sprzedaży jako niezależny produkt. W 1993 nastąpił przełom w systemach operacyjnych Windows, a mianowicie wraz z wydaniem Microsoft Windows NT, firma ta całkowicie zrezygnowała z wykorzystania MS-DOS jako bazy systemów operacyjnych. Pozbycie się takiego fundamentalnego oprogramowania było niezwykle trudnym krokiem, ponieważ znaczna część aplikacji, jak między innymi gry komputerowe były projektowane pod ten system. W konsekwencji tego firma Microsoft postanowiła utrzymać dwa rodzaje systemów operacyjnych. Jedną z nich jest linia Windows 9x (Windows Millenium), a druga to Windows NT. W pierwszej linii system MS-DOS jest oprogramowaniem ukrytym dla użytkownika, nie może on dostać się do niego bez przeprowadzenia odpowiednich modyfikacji. Po wejściu w życie Microsoft Windows XP nie spotyka się już systemów budowanych na bazie MS-DOS. Warto jednak nadmienić, że pomimo braku aplikacji MS-DOS w najnowszych wersjach systemów operacyjnych Microsoftu użytkownicy w dalszym ciągu mają prawo do korzystania z wybranych poleceń DOS, jednak muszą oni uruchomić uprzednio interpreter poleceń, co można osiągnąć poprzez wykorzystanie instrukcji cmd. Konfiguracja MS-DOS zawarta jest maksymalnie w trzech plikach, a mianowicie: AUTOEXEC.BAT, CONFIG.SYS oraz MSDOS.SYS. Pliki .sys spełniają rolę konfiguracji systemu, natomiast pliki .bat opowiadają za autostart. MSDOS.SYS to plik samodzielny, binarny, który wprowadzono do MS-DOS 6.22, a zawierał on kod, który spełniany był za pomocą później uruchamianego pliku konfiguracyjnego.

Nowsze »